Kościół farny pw. Matki Bożej Pocieszenia

Poznaj historię

Pod koniec XIX wieku niewielki kościół św. Karola Boromeusza nie był już w stanie pomieścić szybko rosnącej liczby katolickich mieszkańców Żyrardowa. Po utworzeniu w 1898 roku samodzielnej parafii pw. Matki Bożej Pocieszenia rozpoczęto przygotowania do budowy znacznie większej świątyni, która miała odpowiadać potrzebom rozwijającej się osady fabrycznej.

W 1899 roku hrabia Feliks Sobański przekazał parafii plac pod budowę kościoła. Prace rozpoczęły się 30 kwietnia 1900 roku, a 9 września arcybiskup warszawski Wincenty Teofil Chościak-Popiel poświęcił kamień węgielny. Projekt świątyni przygotował Józef Pius Dziekoński, jeden z najważniejszych polskich architektów specjalizujących się w budownictwie sakralnym.

Budowę wspierali Karol Dittrich jr. wraz z rodziną, pracownicy i urzędnicy Zakładów Żyrardowskich oraz pozostali mieszkańcy parafii. Robotnicy przekazywali datki i pomagali przy pracach, a swoje drobne oszczędności ofiarowywały również dzieci. Do wzniesienia świątyni wykorzystano około trzech milionów cegieł pochodzących z cegielni w Radziejowicach.

W 1901 roku ukończono obie wieże kościoła i zawieszono na nich pięć dzwonów. Budowa zakończyła się w 1903 roku, a 11 października biskup Kazimierz Ruszkiewicz dokonał konsekracji świątyni. Do nowego kościoła przeniesiono siedzibę parafii, natomiast kościół św. Karola Boromeusza zaczął pełnić funkcję świątyni szkolnej, a później rektorskiej.

Monumentalna bryła kościoła stała się główną dominantą architektoniczną Osady Fabrycznej. Usytuowana przy centralnym placu świątynia tworzy przeciwwagę dla potężnych budynków przemysłowych znajdujących się po przeciwnej stronie ulicy.

Architektura

Kościół pw. Matki Bożej Pocieszenia zaprojektowano w rodzimej odmianie neogotyku, określanej jako styl nadwiślański. Jest to monumentalna, trójnawowa bazylika z transeptem, wzniesiona na planie krzyża łacińskiego. Nad jej frontową częścią górują dwie smukłe wieże o wysokości około 70 metrów, dzięki którym świątynia jest widoczna z wielu punktów miasta.

Budynek wzniesiono z czerwonej, nieotynkowanej cegły. Neogotycki charakter elewacji podkreślają ostrołukowe okna i portale, przypory, sterczyny, dekoracyjne fryzy oraz strzeliste zwieńczenia wież. Rozbudowana, dwuwieżowa fasada skierowana jest w stronę centralnego placu Osady Fabrycznej.

Wnętrze kościoła zachowało jednolity neogotycki charakter. Dębowy ołtarz główny, poświęcony Matce Bożej Pocieszenia, wykonano w pracowni Wincentego Bogaczyka. W jego mensie umieszczono relikwie św. Wiktorii i św. Romana. Neogotyckie wyposażenie uzupełniają ołtarze boczne oraz dekoracja malarska i witrażowa.

Szczególną wartość mają secesyjne witraże przedstawiające polskie kwiaty. W prezbiterium znajdują się również dwa duże witraże wykonane w 1935 roku według projektu Feliksa Koneckiego.