Magistrat
W skrócie
1910 r.
ceglana architektura historyzująca
Plac Jana Pawła II 1, 96-300 Żyrardów
sklep, poczta, od 1915 do 2024 siedziba władz miasta
lokale prywatne, Straż Miejska i Urząd Pracy
ogólnodostępne części budynku można odwiedzać w godzinach funkcjonowania Urzędu Pracy
Opis budynku skonsultowano merytorycznie z pracownikami Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie.
Poznaj historię
Budynek Magistratu został wzniesiony w 1910 roku przez Towarzystwo Akcyjne Zakładów Żyrardowskich. Stanął przy głównym placu Osady Fabrycznej, w sąsiedztwie kościoła farnego, Domu Ludowego i szkoły fabrycznej.
Początkowo gmach łączył kilka różnych funkcji. Na parterze, po jednej stronie głównego wejścia, działał sklep firmowy oferujący tkaniny produkowane w Zakładach Żyrardowskich, a po drugiej mieścił się urząd pocztowy. Pierwsze piętro zajmowały gabinety urzędników, natomiast najwyższą kondygnację przeznaczono na mieszkania służbowe.
Podczas I wojny światowej budynek stał się siedzibą władz miasta. W latach 1915-1917 funkcję pierwszego burmistrza Żyrardowa pełnił Józef Procner. To za jego kadencji, w 1916 roku, licząca wówczas około 38 tysięcy mieszkańców miejscowość otrzymała prawa miejskie.
W czerwcu 2024 roku Urząd Miasta przeniósł się do odrestaurowanego budynku dawnego Kantoru a Magistrat przestał pełnić funkcję głównej siedziby władz Żyrardowa.
Podróż w czasie
Architektura
Magistrat jest trzykondygnacyjnym, narożnym murowanym budynkiem wzniesionym z czerwonej cegły na planie litery L.
Elewacje podzielono rytmicznie rozmieszczonymi otworami okiennymi. Na parterze znajdują się szerokie otwory zamknięte łukami odcinkowymi zaś okna wyższych kondygnacji są węższe i zostały ujęte dekoracyjnymi ceglanymi obramieniami.
Ozdobę budynku tworzą profilowane gzymsy kordonowe oddzielające poszczególne kondygnacje. Skrajne części elewacji zaakcentowano wysokimi ryzalitami zwieńczonymi dekoracyjnymi szczytami. Szczególnie charakterystyczny jest zaokrąglony narożnik, który nadaje budynkowi monumentalną, wieżową sylwetkę.
