Resursa

W skrócie

Powstanie:

1870 r.

Styl architektoniczny:

historyzująca architektura przemysłowa

Adres:

ul. 1 Maja 45, 96-300 Żyrardów

Pierwotna funkcja:

klub towarzyski i placówka kulturalna dla urzędników fabryki oraz lokalnej elity

Obecna funkcja:

obiekt kulturalny mieszczący Galerię „Resursa”, Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej, restauracja oraz pokoje hotelowe

Zwiedzanie:

wnętrza dostępne podczas wystaw, wydarzeń oraz w godzinach funkcjonowania Centrum Informacji Turystycznej i Kulturalnej

Opis budynku skonsultowano merytorycznie z pracownikami Muzeum Mazowsza Zachodniego w Żyrardowie.

Poznaj historię

Resursa została wzniesiona w 1870 roku jako placówka kulturalna i miejsce spotkań urzędników Zakładów Żyrardowskich, zamożnych mieszkańców okolicy oraz dzierżawców pobliskich folwarków. Jej działalność wzorowano na popularnych w Europie Zachodniej zamkniętych klubach towarzyskich, przeznaczonych dla przedstawicieli lokalnej elity.

Bywalcy Resursy mieli do dyspozycji gabinety, bibliotekę fachową z czytelnią, salę bilardową oraz pokoje przeznaczone do gry w karty. Na piętrze znajdowały się salony gościnne oraz reprezentacyjna sala balowa, pełniąca również funkcję sali teatralnej.

Od 1895 roku działała tu biblioteka dla urzędników fabryki, gromadząca przede wszystkim literaturę fachową przeznaczoną dla kadry technicznej i administracyjnej. W latach 70. 80. i 90. XIX wieku budynek wielokrotnie przebudowywano.

W 1905 roku w sąsiedztwie Resursy powstała również kręgielnia, stanowiąca rekreacyjne uzupełnienie działalności klubu.

Podczas okupacji niemieckiej w budynku działał tzw. Deutsche Haus, w którym mieściły się kawiarnia, bufet, pokoje klubowe oraz siedziba pomocniczej organizacji policyjnej. Po II wojnie światowej Resursa wielokrotnie zmieniała użytkowników. Działały tu między innymi Dom Pioniera, świetlica dla dzieci pracowników Zakładów Lniarskich, Przyzakładowa Szkoła Włókiennicza oraz Przyzakładowy Dom Kultury.

W 2001 roku budynek został przejęty przez miasto a w latach 2009-2011 przeprowadzono jego rewaloryzację i adaptację na cele kulturalne. Obecnie Resursa ponownie służy organizacji wystaw, koncertów, spotkań i innych wydarzeń kulturalnych.

Podróż w czasie

Architektura

Resursa jest dwukondygnacyjnym budynkiem wzniesionym z czerwonej cegły. Jego bryłę tworzy główny korpus oraz dwa boczne skrzydła dobudowane od północy. Symetryczna elewacja frontowa ma regularny układ okien i została podkreślona centralną częścią zwieńczoną trójkątnym szczytem.

Parter elewacji wyróżniają wysokie okna i otwory wejściowe zamknięte półkolistymi łukami. Okna piętra otrzymały łuki odcinkowe. Dekorację tworzą ceglane gzymsy, fryzy, obramienia otworów oraz profilowane elementy wykonane z odpowiednio ułożonej cegły.

Najbogatszy wystrój zachowała sala balowa, urządzona w stylu renesansowym z elementami klasycystycznymi. Jej ściany zdobią barwne malowidła, złocenia, pilastry, dekoracyjne gzymsy i płyciny. Reprezentacyjny charakter sali podkreślają także wysokie, półkoliście zamknięte okna oraz bogato opracowany sufit.

W pobliżu

140m 2 min
180m 2 min
250m 3 min

Źródła