Pałacyk fabrykantów

Poznaj historię

Budynek powstał przed rokiem 1867 jako reprezentacyjna rezydencja mieszkalna a jego pierwszym znanym mieszkańcem był ówczesny dyrektor przędzalni – pochodzący z Birmingham, John Ogden.

Od roku 1881 w pałacyku mieszkali córka Dittricha Anna ze swoim mężem Ludwikiem Marcellinem, który pełnił funkcję kierownika przędzalni bawełny.

Popularna nazwa „Pałacyk Tyrolski” wywodzi się z błędnego przekonania o pochodzeniu Ludwika Marcellina. W rzeczywistości był on kupcem niemieckiego pochodzenia, urodzonym w Istambule, i nie miał związku z Tyrolem.

Za budynkiem znajdowała się oszklona drewniana weranda, z której roztaczał się widok na ogród z rzadkimi gatunkami drzew i krzewów. W ogrodzie stała altana, a sąsiednia piętrowa oficyna mieściła stajnie, pomieszczenia gospodarcze i pokoje gościnne. W reprezentacyjnych wnętrzach organizowano spotkania biznesowe i towarzyskie, podczas których omawiano również sprawy związane z rozwojem fabryki i osady.

Po II wojnie światowej pałacyk pełnił wiele różnych funkcji. Mieściły się tu między innymi związki zawodowe, Liga Kobiet, Biblioteka Miejska, Zespół Opieki Zdrowotnej, Komenda Wojewódzka Straży Pożarnej oraz redakcja „Życia Żyrardowa”. W latach 80. XX wieku swoją siedzibę miał tu również NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze. W latach 2007-2013 budynek poddano pracom remontowym i konserwatorskim. Obecnie działa w nim restauracja The Spirit.

Architektura

Pałacyk fabrykantów jest wolnostojącym, murowanym i otynkowanym budynkiem wzniesionym na planie wydłużonego prostokąta. Ma dwie kondygnacje i jest posadowiony na wysokich piwnicach. Od południa przylegają do niego parterowa część dawnej kuchni oraz drewniana, oszklona weranda. Korpus główny przykrywa niski dach dwuspadowy z szeroko wysuniętymi okapami, wspartymi na wysuniętych krokwiach i dekoracyjnie profilowanych wspornikach.

Otynkowane elewacje wyróżniają się bogatym wystrojem architektonicznym i rzeźbiarskim. Pięcioosiowa elewacja frontowa ma umieszczone pośrodku wejście główne, ujęte ozdobnym drewnianym portalem. Narożniki budynku podkreślono boniowaniem, a kondygnacje oddzielono profilowanym gzymsem. Elewację wieńczy gzyms kostkowy, natomiast ściany poddasza podzielono wąskimi lizenami.

Okna otrzymały dekoracyjne gzymsy nadokienne i podokienne. Nad oknami piętra znajdują się zwieńczenia z motywami roślinnymi i ornamentem meandrowym. Kompozycję uzupełnia ozdobna snycerka widoczna w konstrukcji dachu i werandy.

Wnętrza mają układ dwu- i trzytraktowy. W środkowej części znajduje się klatka schodowa, niewielki hol oraz duży pokój połączony kolumnowym przejściem z salą w przybudówce.